Nghiên cứu sản xuất chế phẩm vi sinh để tạo phân bón hữu cơ từ phế thải rau củ quả trong phát triển canh tác rau sạch

Đề tài "Nghiên cứu sản xuất chế phẩm vi sinh để tạo phân bón hữu cơ từ phế thải rau củ quả trong phát triển canh tác rau sạch" do PGS.TS. Nguyễn Khởi Nghĩa (Trường Đại học Cần Thơ) chủ trì mang tính thực tiễn cao trong quản lý chất thải hữu cơ đô thị và nông nghiệp tuần hoàn.

Trước thực tế khối lượng lớn rác thải rau củ hoa quả từ các chợ dân sinh và siêu thị tại TP. Cần Thơ chưa được tận dụng hiệu quả, nhóm tác giả đã tuyển chọn 06 dòng vi sinh vật (VSV) tổng hợp acid lactic có tỷ lệ tương đồng NCBI cao, không ức chế chéo lẫn nhau và đạt khả năng sinh acid lactic từ 777 đến 18.343 mg/L. Các chủng này còn chứng tỏ khả năng đối kháng mạnh với nấm bệnh Fusarium oxysporum, Rhizoctonia solani và kích thích tỷ lệ nảy mầm, chiều dài rễ cũng như sinh khối mầm rau muống, cải xà lách.

Nhóm nghiên cứu đã tối ưu hóa môi trường nhân nuôi sinh khối quy mô 10 lít/ngày sử dụng nguyên liệu rẻ tiền gồm 5% mật rỉ đường, 0,05% NaOH (tiệt trùng 121°C trong 20 phút) kết hợp 1% sữa tươi tiệt trùng không đường và giống VSV cấp I tỷ lệ 1:100. Sản phẩm chế phẩm lỏng CPNT6 đạt màu nâu đen, mùi thơm mật rỉ, pH 5–5,5 và mật số vi sinh tổng đạt 10^8 CFU/ml với sản lượng nghiệm thu 100 lít.

Khi ứng dụng ủ phân theo tỷ lệ 500 kg rác thải rau củ (ẩm độ 90–95%) trộn 500 kg phân bò (ẩm độ 16%) cùng 10 lít chế phẩm CPNT6/tấn (bổ sung thêm 5 lít sau 15 ngày đảo trộn) và ủ thêm 15–20 ngày, hỗn hợp phân hoai mục hoàn toàn và không còn mùi hôi. Thử nghiệm bón 10 tấn phân hữu cơ/ha qua 3 vụ cải xà lách liên tiếp giúp tăng mật độ vi khuẩn acid lactic và vi khuẩn hòa tan lân trong đất, giảm tỷ lệ bệnh héo xanh và hạ thấp tồn dư nitrat trong rau so với đối chứng bón NPK hóa học thuần túy.