Nghiên cứu tạo chế phẩm sinh học chứa vi khuẩn Serratia nematodiphila CT-78 đối kháng với vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae gây bệnh cháy bìa lá lúa ở Cần Thơ

Đề tài "Nghiên cứu tạo chế phẩm sinh học chứa vi khuẩn Serratia nematodiphila CT-78 đối kháng với vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae gây bệnh cháy bìa lá lúa ở Cần Thơ" do PGS.TS. Nguyễn Đắc Khoa cùng cộng sự Trường Đại học Cần Thơ chủ trì thực hiện từ năm 2019 đến 2022.

Bệnh cháy bìa lá (bạc lá) do vi khuẩn Xanthomonas oryzae pv. oryzae (Xoo) gây hại nghiêm trọng năng suất lúa hàng hóa vùng ĐBSCL, trong khi việc phun thuốc hóa học thường kém hiệu quả khi vết bệnh đã lan rộng và để lại dư lượng trên hạt gạo. Phát hiện khả năng đối kháng tự nhiên của chủng bản địa Serratia nematodiphila CT-78, nhóm tác giả đã tuyển chọn 05 chất mang giá rẻ gồm bột talc, vỏ trấu nghiền, cám, than bùn và mùn cưa để tạo chế phẩm sinh học dễ bảo quản.

Kết quả theo dõi suốt 24 tháng tồn trữ khẳng định ba công thức chế phẩm tối ưu dùng bột talc, trấu và cám đạt hiệu quả vượt kế hoạch: sau 24 tháng, mật số vi khuẩn trong chất mang trấu vẫn giữ trên 10^6 CFU/g và trong bột talc đạt trên 10^5 CFU/g, vẫn duy trì đường kính bán kính vòng vô khuẩn Xoo đạt 12,5–21,7 mm. Phân tích cơ chế sinh học cho thấy chủng CT-78 còn tiết IAA, gibberellin kích thích nảy mầm, cố định đạm, phân giải lân và tổng hợp siderophore, protease, lipase.

Khảo nghiệm ngoài đồng qua 4 thí nghiệm trong 2 vụ lúa tại phường Thới An Đông (Bình Thủy) đối chứng với thuốc Starner 20WP chứng minh chế phẩm sau 12 tháng tồn trữ đạt tỷ lệ kiểm soát bệnh cháy bìa lá lên tới 76% (vượt mốc mục tiêu 50%). Đề tài đồng thời đào tạo thành công 03 Thạc sĩ Công nghệ Sinh học (2 xuất sắc, 1 giỏi) và 06 Cử nhân chương trình Tiên tiến.