Ứng dụng công nghệ sinh học để chọn tạo giống dưa leo, khổ qua, đậu que có năng suất cao, phẩm chất tốt cho thành phố Cần Thơ

Lightbox

TỔNG QUAN KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Đơn vị thực hiện:: Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Công nghệ cao ĐBSCL (HATRI)
Lĩnh vực:: LV02 – Công nghệ sinh học & Giống
Thời gian thực hiện:: 12/2021 – 08/2024
Địa điểm triển khai:: TP. Cần Thơ
Quy mô:: Khai thác vật liệu di truyền, sàng lọc 44 cặp mồi phân tử eSSR, giải trình tự Sanger trên ABI 3500 và khảo nghiệm đồng ruộng nhiều vùng sinh thái (Thốt Nốt, Cái Răng, TP. Cần Thơ).
Sản phẩm chính:: 03 giống gốc mới (dưa leo, khổ qua, đậu que) với 1–2 kg hạt giống gốc/loại; 03 quy trình chọn tạo và 03 quy trình nhân hạt giống gốc; 04 trình tự DNA chuẩn đăng ký NCBI.

Mục tiêu nghiên cứu

Chủ động nguồn giống rau ăn quả bản địa năng suất cao, phẩm chất tốt và chống chịu sâu bệnh cho nông dân Cần Thơ bằng chỉ thị phân tử SSR/eSSR kết hợp lai tạo chọn lọc truyền thống.

Kết quả đạt được

Tuyển chọn được 24/44 cặp mồi đa hình cho độ tin cậy cao trong sàng lọc nguồn gen kháng nấm khuẩn; hoàn tất lai tạo và nhân thuần thu được 1–2 kg hạt giống gốc mỗi đối tượng dưa leo, khổ qua, đậu que; giải mã 04 chuỗi trình tự DNA trên ABI 3500 nộp GenBank NCBI.

Khả năng ứng dụng & Chuyển giao

Cung cấp hạt giống gốc chất lượng cao để sản xuất hạt thương phẩm cho vùng rau màu Thốt Nốt, Cái Răng, Bình Thủy, giảm chi phí nhập nội hạt giống lai F1 đắt đỏ.

MÔ TẢ CHI TIẾT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Đề tài "Ứng dụng công nghệ sinh học để chọn tạo giống dưa leo, khổ qua, đậu que có năng suất cao, phẩm chất tốt cho thành phố Cần Thơ" do TS. Nguyễn Trọng Phước chủ nhiệm cùng các nhà khoa học đầu ngành GS.TS. Nguyễn Thị Lang và GS.TS. Bùi Chí Bửu tại Viện Nghiên cứu Nông nghiệp Công nghệ cao ĐBSCL (HATRI) thực hiện từ tháng 12/2021 đến 08/2024.

Mặc dù dưa leo, khổ qua và đậu que là nhóm rau màu chủ lực mang lại thu nhập cao cho nông dân Cần Thơ, thị trường hạt giống hiện phụ thuộc lớn vào nguồn giống nhập khẩu giá cao và dễ nhiễm bệnh phấn trắng, sương mai, héo rũ trong điều kiện nhiệt đới ẩm. Nhóm tác giả đã kết hợp khai thác tập đoàn giống bản địa với công nghệ sinh học hiện đại: sàng lọc kiểu gen bằng 44 cặp mồi phân tử SSR/eSSR để tuyển nhanh nguồn bố mẹ mang gen kháng nấm bệnh, vi khuẩn gây hại và tính trạng nông học ưu tú.

Song song đó, nhóm tiến hành lai tạo hữu tính, đánh giá năng suất và chất lượng trái qua các thế hệ phân ly, đồng thời thực hiện giải trình tự DNA trực tiếp từ sản phẩm PCR trên hệ thống máy ABI 3500 Genetic Analyzer theo nguyên lý Sanger với bộ kit BigDye Terminator v3.1. Bốn trình tự DNA đặc trưng của các giống chọn tạo mới đã được chuẩn hóa để đăng ký định danh trên ngân hàng gen quốc tế NCBI.

Kết quả khảo nghiệm thực tế thông qua các hội thảo đầu bờ với 40 cán bộ kỹ thuật và nông dân tại quận Thốt Nốt và quận Cái Răng khẳng định tính thích nghi rộng của bộ giống mới. Nghiệm thu đề tài bàn giao hoàn chỉnh 1–2 kg hạt giống gốc cho mỗi loại (dưa leo, khổ qua, đậu que) kèm 06 bộ quy trình kỹ thuật chọn tạo và nhân hạt giống gốc kháng sâu bệnh, đặt nền móng tự chủ giống rau ăn quả cho Cần Thơ.

Tài liệu đính kèm: HS-KHCN-06-2024 (422 trang)

Tài liệu nội bộ – chỉ hiển thị tóm tắt

Tóm tắt nội dung báo cáo khoa học:

Báo cáo tổng kết đồ sộ 422 trang gồm dữ liệu sàng lọc phân tử eSSR, giải mã DNA ABI 3500, phụ lục 06 quy trình chọn tạo & sản xuất hạt giống gốc dưa leo, khổ qua, đậu que.

Infographic

Tải ảnh Infographic

Giới thiệu infographic

Kết hợp chỉ thị phân tử eSSR và giải trình tự DNA ABI 3500 chọn tạo 03 bộ giống dưa leo, khổ qua, đậu que năng suất cao, kháng bệnh tốt kèm 04 trình tự gen đăng ký NCBI.

Từ khoá chuyên ngành: #chọn tạo giống #dưa leo #khổ qua #đậu que #eSSR #ABI 3500 #HATRI #Cần Thơ